Intengo Yamanzi Akasolwa e-Burundi: Iphaseli Neidiesel Kuthine Endinzi
Abakholekeli imoto e-Burundi manje bakhokhela cishe $1.34 nge-litha yeesexoli, okusho ngokuthi cishe $5.07 nge-gallon eYunayitedi Setes. Emali yesichazi lokubude esilungu okucishe 4,009 BIF nge-litha. I-diesel ibiza cishe ndawonye nqo naye kancane, ngokulingana ne-$1.315 nge-litha. Okutholakale nge-avereji yeshishini, u-Burundi ubandlulama kunesandulele seshishini somhlaba somthelela we-$1.484 nge-litha, uphakamele anoma 66th kuphakathi kwezinhlelo zase-170 - okusho ukuthi uhlale esigcaweni sedluli ngaphansi kokuvamile, okuthi kunethimba eliphakamile kune-avereji yesebenzisane.

Yini Eyenza Intengo Yokupakela Ematomeni a-Burundi Ihlale Endaweni Ejwayelekile
U-Burundi ungumazwe ophakathi komhlaba e-Afrika Empumalanga, ongenakushwegu le nokungekho intuthuko yabadli. Okuwela konke kwa-litha yesexoli nediesel kuthengiswa, kanye nokuthengiswa umgwele phasela emithombeni ye-Dar es Salaam eTanzania noma Mombasa eKenya. Le ndlela ende yemoto ethunyelwa ehlosiwe inzalo yokwethetha nokusebenzisana kwezi ndawo, eyodwa yezizathu engenye izimbangela yokuthi izwe eliphansi ngomthetho lingakaze libona intengo ye-intengo esisikelele ehluke kakhulu nge-avereji yeshishini.
Umkhosi womuntu ubamba ababekela umphumela. U-Burundi usebenzisa umphumela ohlosiwe, ophakambisiwe, kunokuba intengo yasemjondolwazi, okusho ukuthi umkhosi womuntu usebenza ilingeniso eliphansi lithathu elilungile kusamkela intengo yokuthenga, intengo nokusambaza imali. Intela yeshwegu nokuthanda kokungasebenzi kuthumela intengo yokugcina, ngenkathi ukhosi womuntu ukwazi ngezinye izikhathi uthanda ukubeka umuntu noma usheshe intengo ukugcina abantu abadla - kepha unkunkulu wemali wezimali ebusweni lithembaleni-bale itshiya indlela enkulu yokugcina.
Ingxenye Yepondo
Naloba onke ama-shwegu athengiswa nge-US dollar ezinhlelekaleni zeshishini kepha athengiswa kumuntu ephakela imoto e-Burundi nge-Burundian francs, ilingeniso ye-BIF inye yezinkala ezisindisa intengo yokupakela. I-frank yabona ukucophelela okubinzi kwepondo, nokuboshwa okubinzi kwe-dollar eliphansi, okwenza ikunyakaluska kwe-ushwegu kube nzima ngenso yesichazi lokubude ezinhlelekaleni. Ngoba i-frank iboshwa, intengo yolitha oluthengiswa ikhula, kuze kube i-intengo yeshwegu ehlele iqinile. Lokhu kuboshwa kwe-pondo kugcinile kumbe kukazibukhala kukhona nobazali nokubo okuboshwa kweshwegu nokuthaniswa kukhona eztesheni zokunikezela - ubuwala obuqhudelane namakhaselo womkhosi womuntu anqoba okwaze kwakubekwa.
Ukutholakale ngokulingana nabantu abangamuntu, ungakwazi ukubheka izilizali ezisiqubu nomazwe ethengiswa okufana ne-Mauritius kanye ne-Saint Lucia - nawo abamathubuza onke ushwegu, ngenkathi abadli abancinane njenge-Turkey basimbela intela enkulu. Ozakuze ku-Burundi umusho, ikosikosi yezimbangela ye-Afrika ethengiswa okufana ne-Guinea ibhekana nosamu lwepondo nokutshisa kwecwadi. Ungakwazi ukubheka umfanekiso wenqaba ku-ikhasi le-intengo yemanzi akasolwa shishini.
Okusho Lokhu Kobantu Abakhokhela
Umane cishe $1.34 nge-litha, amanzi akasolwa e-Burundi amalindisende akakhulu mafuzu okutholakale abantu abadla, nakuba intengo eyayona iboshwa ematanataneni omhlaba. Naloba umphumela ohlosiwe, intengo elilungile iyahamba engxenyeni kuze intengo yeshishini inguqulwa umkhosi womuntu kunokuba linganayo ngesikhatshana. Ubusizi bobantu abakhokhela imoto akukhange bube intengo eliyindawo endaweni kodwa kuboshwa: ngoba izimali ze-dollar ezinzima, izixhumi zokunikezela zingakwazi ukuboshwa ngaphambi kokuhamba kokungeneleka. Ukubuza ilingeniso ye-BIF nokuthanda kwe-leglobus kukhona kubukezela okusha ukuthi kunzima kangaki intengo endlela yokugcina.

Imibuzo Evamile
Ingabe i-gesi ibiza malini e-Burundi manje?
I-esexoli ibiza cishe $1.34 nge-litha, okusho cishe $5.07 nge-gallon eYunayitedi Setes, noma cishe 4,009 BIF nge-litha. I-diesel ibiza kancane kakhulu, cishe $1.315 nge-litha.
Yini eyenza ushwegu ubize kakhulu ezweni elipofu njenge-Burundi?
U-Burundi uphakathi komhlaba ongenakushwegu noma intuthuko, kanti onke ushwegu uthengiswa umgwele imikhosi ethunyelwe emithombeni eTanzania noma Kenya. Intengo yokufa, intela yokuthenga, intela nokuboshwa kwe-Burundian franc zigcina intengo yokupakela okuthandulela avereji yeshishini nakuba abantu abadla baningi.
Ingabe amanzi akasolwa e-Burundi aseliphansi kunavereji yeshishini?
Yebo. Ngokulingana ne-$1.34 nge-litha, u-Burundi uphakathi ngaphansi kwe-avereji yeshishini somhlaba ye-$1.484 nge-litha, uphakamele anoma 66 kuphakathi kwezinhlelo zase-170 - okucishe ngaphansi kokuvamile.
